Mae Matico yn fusnes Cymreig sy’n defnyddio tecstilau hardd, wedi’u casglu o wledydd gyda diwydiant tecstilau mewn perygl, i greu addurniadau cartref a gemwaith trawiadol gyda’r darnau o ffabric sydd drosodd.

Sefydlwyd Matico gan Mati o Gaerdydd. Gweithiodd hi fel nyrs yn Llundain am nifer o flynyddoedd, ac, yn ystod y cyfnod hwn, cafodd y cyfle i fynd i ddarlithio a gweithio yn Somaliland a Ghana.  Roedd hyn yn brofiad gwefreiddiol a hynod o ddiddorol.

Tra yn Ghana, fe ddisgynodd hi mewn cariad gyda lliwiau llachar a phatrymau trawiadol y ffabric a oedd yn cael ei gynhyrchu’n lleol.  Sylweddolodd hi bod y diwydiant yma mewn perygl achos bod miliynau o ddillad yn cael eu taflu i ffwrdd gan wledydd yn Ewrop ac America bob blwyddyn ac yn cael eu hanfon i lawer o wledydd yn Affrica ac Asia. Mae hyn yn golygu bod y diwydiant tecstilau yn Ghana wedi lleihau 90% ers yr 1980au.

Yn 2016, gadawodd Mati ei swydd yn Llundain i deithio yn Affrica ac Asia i gasglu tecstilau diddorol o’r gwledydd hyn. Symudodd hi yn ôl i Gaerdydd yn 2017 a dechrau ei busnes Matico. Mae hi rwan yn gweithio rhan amser fel nyrs ac yn treulio gweddill ei hamser yn rhedeg ei busnes.  Ffeindiodd Mati mai un o’r ffyrdd gorau i arddangos y defnyddiau rhyfeddol yma ac ychwanegu lliw yn syth i’r cartref oedd i wneud lamplenni. Ar ôl gwneud y lamplenni, roedd llawer o ddarnau bach o’r ffabric hyfryd yma drosodd. Roedd Mati yn ei ffeindio hi’n anodd taflu rhain i ffwrdd, gan bod pob darn efo hanes a stori ei hunan. Dechreuodd Mati wneud gemwaith efo’r darnau o ddefnydd oedd drosodd. Cafodd hi gymaint o ddiddordeb a chanmoliaeth am y gemwaith yma, fe ddechreuodd eu gwneud nhw i’w gwerthu. Mae hi hefyd yn ceisio defnyddio cymaint o ddefnyddiau cynaliadwy ag sy’n bosib yn ei gwaith.

Breuddwyd Mati yw bod ei busnes yn gallu helpu gyda prosiectau tramor ac ym Mhrydain.  Y cyntaf yw ysgol newydd yn Accra, Ghana. Cwrddodd Mati â Kofi trwy brynu ffabric yn Ghana. Mae Kofi yn adeiladydd lleol, a’r cyntaf yn ei deulu i gael addysg, ac yn deall pa mor bwysig yw addysg i roi cyfleoedd i blant. Yn 2016, fe ofynnodd e i Mati helpu efo’r ysgol ac agorwyd yr ysgol i 36 o blant yn 2018.

Erbyn hyn, mae 126 o ddisgyblion a llawer mwy eisiau dechrau. Mae arian o Matico a busnes Kofi yn mynd tuag at redeg a datblygu’r ysgol. Fe anfonodd llawer o lyfrau, teganau a chyfrifiaduron i’r ysgol yn 2018 a 2019. Gyda’r ysgol yn parhau i dyfu a llawer o blant yn aros i ddechrau, mae Mati a Kofi yn gweithio’n galed i adeiladu mwy o ystafelloedd dosbarth, llyfrgell ac ystafell cyfrifiaduron. Yn anffodus, ers mis Mawrth 2020, mae’r ysgol wedi bod ar gau ac mae busnes Kofi wedi cael ei effeithio yn wael gan sefyllfa COVID-19. Felly, ers hynny, mae’r holl arian o archebion Matico yn mynd i dalu’r athrawon, prynu adnoddau dysgu a sicrhau bod bwyd poeth i’r plant sydd ei angen. Mae’r athrawon wedi bod yn hollol wych yn llwyddo parhau i ddarparu addysg i bob un plentyn gartref, gan ddatblygu, dosbarthu a marcio llyfrau gwaith i’r plant.  Mae Matico a Kofi yn gobeithio casglu digon o arian i orffen y gwaith adeiladu erbyn mis Ionawr 2021, pan mae’r ysgol i fod i ail-agor, felly, fel bod mwy o blant yn gallu dechrau’r ysgol.

Trwy brynu gwaith Matico, rydych yn cefnogi swyddi a thraddodiadau, tra’n helpu ariannu datblygiad yr ysgol yn Ghana, efo’r gobaith bydd y plant yn cael rhai o’r cyfleoedd rydyn ni mor lwcus i’w cael yma ym Mhrydain.